01Laurent Ferrier FBN229.01: kichik rotor va ikkita impuls
FBN229.01’da ixcham rotor noodatiy tushirish mexanizmi bilan yonma-yon joylashgan. Avtomatik zavod va balansga energiya uzatish nega yagona tizim sifatida o‘ylanganini ko‘rib chiqamiz.
Mexanika
Soat ichidagi muhandislik: tuzilishi, ishlash tamoyili va amaliy xususiyatlari.
01FBN229.01’da ixcham rotor noodatiy tushirish mexanizmi bilan yonma-yon joylashgan. Avtomatik zavod va balansga energiya uzatish nega yagona tizim sifatida o‘ylanganini ko‘rib chiqamiz.
023,90 mm qalinlik, 4 Gts chastota va qariyb 42 soatlik quvvat zaxirasi: MIYOTA 9015’ni egasining kundalik odatlari orqali tahlil qilamiz. Citizen’ning Miyotadagi zavodi tarixi nega 1959-yildan, MIYOTA brendi esa 1980-yildan boshlanishini ham tushuntiramiz.
03Chopard tarixi 1860-yilda, Chopard Manufacture esa 1996-yilda boshlangan. Bu sanalar orasida o‘zining L.U.C 96.01-L kalibriga — oltin mikrorotor va ikki barabanli yupqa avtomatik mexanizmga — olib borgan yo‘l bor.
04NOMOS 1990-yilda tashkil topgan, ammo ancha qadimiy soatsozlik an’analariga ega shaharda ishlaydi. Markaning uch bosqichini ko‘rib chiqamiz: kompaniya paydo bo‘lishi, 2014-yildagi o‘z tushirish tizimi va 2015-yilda taqdim etilgan yupqa DUW 3001 avtomati.
05Titan panja beshta barmoq bilan o‘n ikki soatni ko‘rsatadi. FFC’da Octa 1300.3 kalibri har bir yangi imo uchun alohida remontuar orqali energiya to‘playdi, daqiqalar esa aylanuvchi halqadan o‘qiladi.
06Doimiy ishlaydigan strelkaga sekundiga olti sakrash nega kerak, uni turbiyon ichiga qanday joylashtirishgan va nega energiya tejalishi ko‘p kunlik yurish zaxirasini bermadi? 22 donalik talqinni tahlil qilamiz.
07Kodo SLGT003 dagi 9ST1 tahlili: bir o‘qli karetkalar energiyani qanday taqsimlaydi, nega soniyalik impuls balans chastotasiga teng emas va 50 soat doimiy kuch 72 soat yurish zaxirasidan nimasi bilan farq qiladi.
08PF052 mexanizmida qo‘shimcha daqiqa strelkasi bir yoki besh daqiqaga oldinga sakraydi va asosiy strelkani kutadi. Tonda PF Minute Rattrapante mexanikasini ko‘rib chiqamiz: 48 soatlik quvvat zaxirasi, mikrorotor va o‘zingizga qisqa muddat belgilashning jim usuli.
09F9B82 kalibri kesishuvchi doiralarning uch qavatini yubiley Orient Star Skeleton modelining ochiq tuzilishiga aylantiradi. Qo‘lda quvvatlash, kremniy tushirish g‘ildiragi va 72 soatdan ortiq yurish zaxirasi qalinligi 9,5 mm bo‘lgan po‘lat korpusga joylashtirilgan. Bu shaffoflik ortida nima borligini va quvvatlash kallagidan qanday to‘g‘ri foydalanishni ko‘rib chiqamiz.
10Qo‘lda buraladigan CYR625 da vertikal turbiyon butun tuzilishni belgilaydi: soat va daqiqa ikkita retrograd yoyga ajratilgan, yurish zaxirasini esa kichik shar ko‘rsatadi. 90° burilishning ma’nosi, 100 soatlik avtonomlik va daqiqalarni sozlashdagi muhim cheklovni tahlil qilamiz.
11Time to Race’da sekundomer mexanizmi ko‘z o‘ngida joylashgan: xronografning 147 detali LM96 avtomatik asosi ustida ishlaydi. Green Racing versiyasi 40,7 mm titan korpus, bo‘rtma sapfir va vaqt siferblatidagi shaxsiy raqamni birlashtiradi.
12Losos tusidagi asosiy plastinali po‘lat LM Perpetual Stephen McDonnell abadiy kalendar mantiqini qanday o‘zgartirganini ko‘rsatadi: mexanizm 28 kundan boshlaydi va kerakli kunlarni qo‘shadi. 581 detalli yaxlit kalibrni, yilni alohida sozlashni va himoyalangan korrektorlarning muhim cheklovlarini tahlil qilamiz.
13Avtomatik DW1653 yurish zaxirasini bosh tomoshaga aylantiradi: energiya sarflanganda vint aylanadi, quvvatlashda esa siljiydi. 2018-yilgi model mexanikasi, diskli vaqt ko‘rsatkichi va 59 soatlik zaxiraning amaliy ma’nosini tahlil qilamiz.
14W408083WW00 versiyasi 42 mm pushti oltin korpusni, avtomatik H1837 kalibrini va tugma bosilganda vaqtni yashiruvchi modulni birlashtiradi. Ko‘rsatkichlar to‘xtashi nega mexanizmni to‘xtatmasligini va chiroyli g‘oya ortida qanday amaliy cheklovlar qolishini tahlil qilamiz.
15Dastlabki GNS1.2WG’da o‘n ikkita alohida unsur sakkizsimon yo‘lda yuradi, vaqt esa chapdagi soat, markazdagi o‘nlik va o‘ngdagi birlik daqiqalardan yig‘iladi. 160W-1.2 kalibrini va u egasidan talab qiladigan odatlarni tahlil qilamiz.
16FB-RE.FC kalibri zanjirli fuze va bir soniyalik remontuarni birlashtiradi. Qora emal ortida murakkab energiya uzatish tizimi yashiringan, markaziy soniya mili esa bir soniyada bir qadam tashlaydi.
1743 mm Chronoscope ichidagi qo‘lda burab quvvatlanadigan 9908 kalibri ustunli g‘ildirak, Co-Axial va ketma-ket ulangan ikki barabanni birlashtiradi. 60 soatlik zaxira, qo‘shma hisoblagich va uch o‘lchov shkalasining vazifalarini ko‘rib chiqamiz.
181520 kalibrida bitta baraban differensial orqali ikki mustaqil g‘ildirak tizimini quvvatlaydi. Har biri o‘zining bir soniyali remontuariga ega; jami 42 soatlik yurish zaxirasini doimiy kuch tizimining taxminan 28 soatlik samarali ishlashi bilan aralashtirmaslik kerak.
19ARR25 rezonans orqali bog‘langan ikkita regulyatorni to‘rtta bolg‘achali Westminster zarbi bilan birlashtiradi. Alohida rejim millar holatidan qat’i nazar 12 soat, uch chorak va 14 daqiqani chaladi.
20DB28xs Starry Seas 7,4 mm qalin korpusni qo‘lda zavodlanadigan DB2005 bilan birlashtiradi: ikkita baraban 4 Gts chastotada olti sutka ishlashni ta’minlaydi. Harakatlanuvchi titan quloqchalar 38,7 mm ixcham diametrni to‘ldiradi.
21LM114 bir tugmali xronograf va yuqoridan ko‘priksiz turbillonni birlashtirib, 96 soatlik nominal yurish zaxirasini saqlaydi. 1816 Tourbillon Chronograph’da bu qo‘lda quvvatlanadigan kalibr 40,6 mm titan korpusga joylangan; tiraj 12 nusxa.
22Atelier de Chronométrie Valjoux 23’ni qo‘lda quvvatlanadigan S440’ga aylantirdi: xronografning daqiqa hisoblagichi bir zumda almashadi. Kalibrda 52 soat yurish zaxirasi, ko‘rsatilgan buyurtma AdC16’da esa 36 mm korpus bor.
23106.0 kalibri odatiy rotor o‘rniga tebranuvchi bolg‘acha orqali quvvatlanadi. Oktabrdagi HAMATIC Enamel bu mexanikani qora emal bilan uyg‘unlashtiradi; har bir metall varianti sakkiz donadan.
24Sphere Series 5 soatni uch o‘q bo‘ylab aylanuvchi titan sfera orqali ko‘rsatadi. Daqiqa mili 180° yoydan o‘tib, boshiga qaytadi; qo‘lda quvvatlanadigan A82 kamida 72 soat yuradi.
25100.2 kalibrida energiya zaxirasini ikki rangli chiziq ko‘rsatadi, alohida tugma esa sozlashni tugatib, mexanizmni ishga tushiradi. POWER RESERVE qo‘lda zavod qilinadigan mexanikasini ko‘rib chiqamiz.
Bir korpusda ikkita mustaqil xronograf ishlaydi. Twinverter tugmasi birini ishga tushirib, boshqasini to‘xtata oladi — mexanika ketma-ket jarayonlarni o‘lchash asbobiga aylanadi.
5235/50R-001 regulyatorida soat, daqiqa va soniya uchta alohida o‘qda joylashgan. Ichida 22K oltin minirotorli va yillik taqvimli avtomatik 31-260 REG QA ishlaydi.
28Duometre Chronograph Moondagi 391 kalibri vaqt hisobi va xronografning energiyasini ajratadi. Har bir barabanda taxminan 50 soatlik zaxira bor; ularni qo‘shib, 100 soat deb bo‘lmaydi.
Uchta aylanuvchi disk soat raqamini navbat bilan daqiqalar yoyi bo‘ylab olib o‘tadi. Avtomatik 4310 kalibri 70 soatlik yurish zaxirasini beradi.
30Strike One har yangi soatni sapfir gongga urilgan zarba bilan bildiradi. L.U.C 96.32-L kalibri bong yoqilganida ham taxminan 65 soatlik zaxirani saqlaydi.
31DEFY Zero Gning rostlovchi uzeli kardanli osmaga o‘rnatilgan: korpus qiyaligi o‘zgarganda ham u gorizontal holatni saqlaydi. Qo‘lda zavod qilinadigan El Primero 8812 Sda bu tizim 5 Gts chastotali balans bilan ishlaydi.
32KUOE MIYOTA 9085 va e’lon qilingan 80 soatlik zaxiraga ega modelni tayyorlamoqda. Namoyish 28-oktabr 00:00 JST — Toshkentda 27-oktabr 20:00 ga belgilangan.
33Soliqlarsiz $25 000 turadigan The Conductor minutali repetir nima qilishini va uning zarblarini qanday tinglashni tushuntirishga sabab bo‘ldi.
34Ludwig Oechslin’ning yillik taqvimi sana, hafta kuni va oyni nuqtalar bilan ko‘rsatadi. Asos — ETA 2824-2; 42 mm titan anno eksport uchun Shveytsariya QQSisiz CHF 5 077 turadi.
35Chopard AQSh saytida L.U.C 1860 $29 700, Alpine Eagle 41 esa $17 000 turadi. Ikkala korpus ham po‘lat. $12 700 qo‘shimcha narx mexanizm arxitekturasi, siferblat mahorati va bezak talablarida nima berishini solishtiramiz.
36Kremniy plastina ikki barqaror holat orasida o‘tib, balansga energiyani bir maromda uzatishga yordam beradi. GP09200ga doimiy kuch nega kerakligini va yurish barqarorligi nega nol xatolikni anglatmasligini tushuntiramiz.
37FC-810 40 Gts — soatiga 288 000 yarim tebranish — chastotasida ishlaydi va 80 soatlik zaxirani saqlaydi. Monolithic siri kremniy ossillyatorida: elastik elementlar va tartibga soluvchi massalar ixcham tuzilmada birlashgan.
38101 kalibri bir grammdan kam vaznga ega, o‘lchami 14 × 4,8 × 3,4 mm va bugungi avlodida 98 detaldan iborat. 101 Secrets’da bu mikromexanizm sapfirli oltin bilaguzuk ichiga yashirilgan va faqat maxfiy tugma bosilganda ko‘rinadi.
39MB&F’dagi Twinverter tugmasi ikki xronograf holatini bir vaqtda o‘zgartiradi: ishlayotgani to‘xtaydi, to‘xtagani ishga tushadi. Sequential Flyback EVO’ning 2026-yilgi versiyasida bu mexanik mantiqqa ikkita flyback mexanizmi qo‘shilgan.
40Shveysariyaning Frederique Constant va Alpina brendlari Yaponiyaning Citizen Group tarkibiga kiradi. Soat brendlari kimga tegishli, hamkorlik qayerdan boshlanadi va bir xil mexanizm yetkazib beruvchi nega soatlarni bir xil qilib qo‘ymasligini tushuntiramiz.
41Master Grand Réveil mexanik budilnigi jiringlashi yoki vibratsion signal berishi mumkin. Eslatma uchun energiyani alohida zavod prujinasi saqlaydi — bu uzelga batareya kerak emas.
42FB 3SPC.1 da silindrsimon spiralni yon sapfir «illyuminator» orqali ko‘rish mumkin, qo‘lda zavod qilinadigan FB-SPC esa COSC sertifikatiga ega. Noyob tuzilma, uning 72 soatlik zaxirasi va kolleksioner uchun ma’nosini tahlil qilamiz.
43Uch o‘qli Heliotourbillon tuguni 163 qismdan iborat va Jaeger-LeCoultre ma’lumotiga ko‘ra 0,7 g dan yengil. Platinali Duometre Q6206150 da u abadiy taqvim va energiyaning ikkita alohida uzatmasi bilan birga ishlaydi.
44Tangente neomatik 41 Update modelida bugungi sanani siferblat chetidagi halqada ikkita qizil nuqta ko‘rsatadi. Buning ortida ikki yo‘nalishda tez tuzatiladigan sanaga ega yupqa avtomatik DUW 6101 mexanizmi turadi.
45TYPE 3 ning aylanuvchi ko‘rsatkichlari moy to‘ldirilgan yuqori bo‘lmada, asosiy mexanizm esa alohida ishlaydi. Ularni magnit uzatma bog‘laydi. Deyarli ekran kabi ko‘rinadigan tasvir ortida ROCS 3.6 tizimi bor.
46Yangi Tribute³ Au750 barabanni siferblat tomonidan ko‘rsatadi. Ichida 100 soatlik zaxirasi e’lon qilingan qo‘lda zavodlanadigan AMW21 bor; tuzilma va bu raqamning chegaralarini tushuntiramiz.
472026-yilgi Perpetual Padellone ichidagi 7190 mexanizmi hafta kuni, sana va oyni bir vaqtda almashtiradi; Haplos tizimi esa 30 va 31 kunlik oylarni farqlaydi. Kundalik foyda va fevral istisnosini tushuntiramiz.
48Siferblatning chapida ikkita ochiq balans ishlaydi, o‘ngida esa vaqt sokin ko‘rsatiladi. 2023-yil 28-fevralda taqdim etilgan Mirrored Force Resonance Manufacture Edition Blue misolida qo‘lda zavod qilinadigan ARF21, uning po‘lat bog‘lovchi prujinasi va qo‘sh soniya ko‘rsatkichini ko‘rib chiqamiz.
49Diametr — faqat boshlanishi. Joylashishga korpus uzunligi, qalinligi, quloqchalar shakli va bilaguzuk ta’sir qiladi. «Bilak aylanasi — diametr» universal jadvallarisiz amaliy taqib ko‘rish tartibi.
50Mexanik soatlarda magnit odatda xavf sanaladi, ammo Breguet 7727 da u balans o‘qini barqaror tutishga yordam beradi. 10 Hz chastotali qo‘lda zavod qilinadigan 574 DR kalibri, 60 soatlik zaxira va aniqlik raqamlarining chegaralarini ko‘ramiz.
51Ustunli g‘ildirak xronograf buyruqlarini boshqaradi, ammo uning butun ishlashini belgilamaydi. Boshqaruv va mufta farqini hamda tanlash uchun bitta atama nega yetarli emasligini tushuntiramiz.
52Oris Calibre 400 120 soat ishlashga mo‘ljallangan, ikkita zavod barabani va rotorning sirpanma podshipnigidan foydalanadi. Bu tuzilish egasiga nima berishini va xizmatlar orasidagi va’da qilingan o‘n yilni qanday tushunishni ko‘rib chiqamiz.
53Uzoq yurish zaxirasi soatlarni almashtirishda qulay, lekin bir xil 80 soat turli muhandislik yo‘llari bilan olinadi. Tissot Powermatic 80 va Grand Seiko 9SA5 yondashuvlarini solishtiramiz.
54Chronomètre Optimum da energiya ikki baraban, soniyalik remontuar va EBHP tushirish mexanizmi orqali o‘tadi. Zavod prujinasi bilan balans orasida nega yana bir energiya yig‘uvchi paydo bo‘lganini va 70 soatlik yurish butun tarixni nega tushuntirmasligini ko‘rib chiqamiz.
55Bir soat boshchani aylantirishni so‘raydi, boshqasi bilak harakatidan zavod bo‘ladi. Ikkala variant ham mexanika. Grand Seiko 9S64 va 9S65 misolida yagona soat hamda kolleksiya uchun qaysi biri qulayroq ekanini ko‘rib chiqamiz.
56Taxminan 80 soatlik zaxiraga ega 5 Hz qo‘lda zavod qilinadigan kalibr. Grand Seiko zavod uzelini qayta o‘ylab chiqdi va detallaridan biriga qush shaklini berdi — boshcha aylantirilganda uning harakati ko‘rinadi.
57Odatda rotor avtomatik mexanizmning katta qismini yopadi. SXH5 da u kichik va chetga surilgan: yetti ochiq ko‘prik hamda g‘ildiraklar uzatmasi ko‘rinib turadi. Antarctique oilasi kalibrini ko‘rib chiqamiz.

Frédérique Constant
FC-810 ni siferblatdagi darcha orqali ko‘rish qiziq: kichik kremniy detal 40 Gts chastotada tebranadi. Frédérique Constant unda soat regulyatorining bir nechta odatiy vazifasini birlashtirgan.
Kalibrni o‘rganish
NOMOS Glashütte
Tugma bosilishi mahalliy soat va shaharlar diskini siljitadi, uy vaqti esa alohida shkalada qoladi. NOMOS DUW 3202 da bularning barchasini o‘z swing system tushirish mexanizmli yupqa avtomatik kalibrga joylagan.
Kalibrni o‘rganish